Wat u als auteur minimaal moet weten over het auteursrecht

Het auteursrecht is bedoeld om u als auteur van uw werk te beschermen (Persoonlijkheidsrechten) en om de distributie van uw werk te stimuleren (Exploitatierechten).

Uitgevers hebben historisch gezien het exploitatiedeel (openbaar maken en verveelvoudigen) voor hun rekening genomen en zijn om die reden in de loop der tijd ook de exploitatierechten exclusief gaan claimen. In veel contracten moest een auteur deze rechten dan ook exclusief overdragen aan een uitgever.
Door ontwikkelingen in de wetenschappelijke communicatie (ontwikkeling van het internet en bijvoorbeeld de Open Access-beweging) claimen veel uitgevers niet meer exclusief de exploitatierechten, maar gaan ze ermee accoord dat zij deze rechten namens een auteur mogen uitvoeren. Dit wordt in de regel geregeld in een niet-exclusieve overeenkomst of een licentie.

Uitgevers kunnen hun werk nog steeds doen met een dergelijke licentie of niet-exclusieve overeenkomst, maar hanteren in de regel een embargo-periode voor de auteur om zijn/haar werk op een andere wijze openbaar te maken en/of te verveelvoudigen, bijvoorbeeld door opname in een institutioneel repositorium. Dit is vaak de periode waarin de uitgever de investering (coördinatie van de peer review / redactioneel werk / distributie / promotie etc.) kan terug verdienen.

Wilt u in 10 minuten weten wat auteursrechtelijk de essentie van de zaak is - bekijk dan de eerste 10 minuten van het betoog van Prof. D. Visser [Afd. Ondernemingsrecht, Civiel Recht, Faculteit der Rechtsgeleerdheid] (.wmp).