Uitgebreide informatie over auteursrecht in Blackboard

Het beschikbaar maken van leermiddelen via Blackboard moet aan bepaalde regels aangaande het auteursrecht voldoen. Deze regels en een aantal handige tips staan hieronder beschreven.

Blackboard is de Elektronische LeerOmgeving (ELO) van de Universiteit Leiden. Hier worden leermiddelen beschikbaar gemaakt voor studenten. Bij het overnemen van werk in Blackboard, voor gebruik in het onderwijs, wordt onderscheid gemaakt in het overnemen van korte gedeelten en korte werken en het overnemen van langere stukken. De afspraken en tips over het gebruiken van korte en lange werken staan hieronder beschreven.

Korte werken

Korte werken, mits ze voldoen aan de regels hieronder, mogen altijd en zonder probleem in Blackboard worden opgenomen. Hier geldt wel voor dat een correcte bronvermelding moet worden gegeven.

Voor het overnemen van korte gedeelten uit publicaties en korte werken ten behoeve van onderwijs gelden de volgende voorwaarden:

  • Uit niet-literaire boekwerken: maximaal 10.000 woorden, mits niet meer omvattend dan een derde deel van het geheel wordt overgenomen (N.B. bij meerdere gedeelten uit een niet-literair boekwerk mag de totale omvang dus niet boven de 10.000 woorden uitkomen).
  • Uit tijdschriften en andere periodieke uitgaven met een niet-literaire inhoud: maximaal 8.000 woorden, mits niet meer omvattend dan een derde deel van de aflevering waaruit de tekst wordt overgenomen.
  • Uit literaire geschriften: maximaal 100 regels poëzie of 2500 woorden proza, mits niet meer omvattend dan een tiende deel van het gehele oorspronkelijke werk.
  • Grafieken, tabellen, schema's en soortgelijke werken mogen in hun geheel als kort werk worden overgenomen (deze tellen per stuk mee voor 200 woorden), mits niet meer dan 25 uit dezelfde oorspronkelijke uitgave.
  • Onbewerkte overheidspublicaties en jurisprudentie zijn vrijgesteld van auteursrechten. Het gaat hier om jurisprudentie zoals ze in oorspronkelijke staat door de rechterlijke macht openbaar is gemaakt. Dus niet door een uitgever verzamelde uitspraken. Hetzelfde geldt voor wetgeving: alleen uit de Staatscourant, het Staatsblad en het Tractatenblad mag vrij worden overgenomen.

NB: De in de voorwaarde genoemde maxima zijn woordgrenzen. Ter indicatie: een gemiddelde boekpagina omvat meestal maximaal 400 woorden. Wanneer circa 25 pagina’s uit een niet-literair boek of circa 6 pagina’s uit een literair boek worden overgenomen, komt de overname qua omvang aan de kritische grens. Voor tijdschriften en andere periodieken is het niet mogelijk om een gemiddelde aan te geven. Zeker als er kolommen worden gebruikt ligt het aantal woorden per pagina veel hoger dan bij boeken. Wel zijn er een aantal hulpmiddelen om woorden te tellen in digitale bestanden. In Word kan dit via Tools - Wordcount, en op deze site vindt u een tooltje waar u uw pdf kunt uploaden en het aantal woorden kunt tellen.

Niet-korte werken

Voor niet-korte werken dient u per publicatie uit te zoeken of het toegestaan is om de gehele pdf op te nemen in Blackboard. Hieronder wordt u hiermee geholpen:

Voor een groot aantal tijdschriften van grote uitgevers geldt dat de toestemming voor het gebruik van het materiaal in readers en de elektronische leeromgeving al is geregeld in de licentiecontracten die de toegang tot de elektronische versies regelen. Zie hiervoor de lijst uitgevers en elektronische tijdschriften. In deze lijst kunt u de uitgevers vinden en of het opnemen van het hele artikel in Blackboard is toegestaan.

Als uw uitgever niet te vinden is op deze lijst, kunt u altijd nog linken naar het artikel op de uitgevers site. Linken mag namelijk altijd!. U kunt hiervoor gebruik maken van de SFX tool voor het aanmaken van links in Blackboard, zie hiervoor de instructies.

Ook kunt u zoeken in Open Access databanken naar publicaties. Open Access publicaties mogen altijd opgenomen worden in Blackboard. Zo kunt u bijvoorbeeld zoeken naar Open Access publicaties in de DOAJ (Directory of Open Access Journals) of in OAIster.

Verzoek en betaling afhandelen via de Stichting PRO

Als u alsnog een gehele publicatie op wilt nemen in Blackboard en dit is niet toegestaan in de uitgever licentie of een Open Access publicatie, kunt u een verzoek indienen bij Stichting Pro, die ook de rechten regelt van de papieren readers. Stichting PRO heeft van veel uitgevers het mandaat gekregen om een groot deel van de toestemmingsverzoeken tegen standaardvoorwaarden af te handelen. Hierbij geldt dat het aantal studenten dat deelneemt aan het vak, gelijk is aan het aantal readers. Bij Stichting PRO moet u éérst een toestemmingsaanvraag indienen en daarna een vergoeding betalen. Voor de toestemmingsaanvraag heeft PRO een online aanvraag formulier.

Indien Stichting PRO het toestemmingsverzoek niet zelf kan afhandelen, wordt het toestemmingsverzoek doorgestuurd naar de betreffende uitgever, of teruggestuurd naar de aanvrager.

Pas op! De kosten van toestemming voor niet-korte overnames kunnen hoog oplopen en zijn voor rekening van het instituut. Er wordt ten zeerste aanbevolen om in deze gevallen te kiezen voor een gedrukte reader. De Service Desk regelt dan de afdracht aan de Stichting PRO en de kosten worden doorberekend aan de studenten in de readerprijs.

Webredactie Bibliotheken
Laatst Gewijzigd: 14-09-2011