Veelgestelde vragen over proefschriften en auteursrecht

Hoe zit het met proefschriften en auteursrecht?

Hoe zit het met mijn auteursrechten en de rechten van mijn uitgever?

Uitgangspunt is dat de Universiteit Leiden er bij de implementatie van Open Access Leiden zorg voor draagt dat onderzoekers niet in een lastige positie komen ten opzichte van hun uitgever(s). Anderzijds moet worden gezegd dat uitgevers veel meer toestaan op het gebied van (self) archiving dan men doorgaans verwacht.

Op de vraag over uw in relatie tot de rechten van uw uitgever(s) is er een gedifferentieerd antwoord.

Overzicht
SHERPA (Securing a Hybrid Environment for Research Preservation and Access) maakt een overzicht van een honderdtal toonaangevende uitgevers en hun beleid op het gebied van auteursrecht en self-archiving. SHERPA wijst zelfs nog op een gunstig voorbehoud bij deze lijst:

"These summaries are for the publishers default policies and changes or exceptions can often be negotiated by authors. All information is correct to the best of our knowledge but should not be relied upon for legal advice."

Overdracht auteursrecht tot en met 1997
Omdat uitgevers pas vanaf 1997 het auteursrecht begonnen te claimen voor dragers anders dan papier geldt dat alle publicaties tot en met 1997 zonder problemen kunnen worden opgenomen in het repositorium van de Universiteit Leiden. Zie hiertoe de studie van Wilma Mossink (pdf) in opdracht van SURF.

Overdracht auteursrecht na 1997
Voor de periode na 1997 geldt dat het auteursrecht geclaimd kan zijn door uitgevers. Het hangt er echter maar van af of u dit auteursrecht ook daadwerkelijk (schriftelijk) heeft overgedragen aan uw uitgever of met hen een exclusieve licentie heeft gesloten. In dat geval kan het beleid van een uitgever nog steeds ruimer zijn dan men zou verwachten en bijvoorbeeld toestaan om auteursversies op te nemen in een repositorium.

De auteursrechtsituatie kan meebrengen dat bij publicatie in een wetenschappelijk tijdschrift de versie van een artikel op een homepage – al dan niet tijdelijk – ontoegankelijk moet worden gemaakt voor lezers buiten de eigen universiteit. Verwijdering uit het repositorium is daarvoor niet noodzakelijk: het volstaat om de toegang voor buitenstaanders te blokkeren.

Vanaf nu
Via het Auteursrechten Informatiepunt van de Universiteit Leiden en op andere manieren vestigen we de aandacht vestigen op de rechten die u als auteur heeft. We bieden daarbij een overzicht van welke overdracht van welke rechten in welke situatie in het belang is van u als auteur.

SURF heeft een overzichtelijke site getiteld "Auteursrecht in het hoger onderwijs" met veel nuttige antwoorden en toelichting.

Ik wil / ik heb een overeenkomst dat mijn proefschrift pas na verloop van tijd via het web verspreid mag worden door de bibliotheek. Kan dat ingepast worden?

Ja, er is een mogelijkheid om een zogenaamd embargo mee te geven aan uw proefschrift (zie ook formulier VI). Dit betekent dat uw proefschrift niet toegankelijk is totdat het embargo verlopen is. De periode van een embargo kan variëren van twee maanden tot in enkele gevallen een periode van enkele jaren. Embargo’s kunnen ook voor delen of hoofdstukken worden toegepast.

Ik wil wel mijn proefschrift aanleveren, maar wil het dan ook graag via een uitgever publiceren. Kan dit?

Jazeker, aanlevering in het archief staat in principe los van een publicatietraject. U dient met de uitgever af te spreken dat u het recht hebt om uw proefschrift op te nemen en beschikbaar te maken via het repositorium van de Universiteit Leiden en de Nationale Proefschriftensite.

Ik heb (artikelen uit) mijn proefschrift al via een uitgever gepubliceerd, maar wil ze alsnog graag aanleveren voor Open Access. Hoe doe ik dat?

Dat hangt af van de overeenkomst die u met de uitgever heeft getekend.
In de meeste gevallen zult u bedongen hebben dat u het recht hebt om uw artikel / proefschrift op te nemen in een institutioneel repositorium of zullen de meeste uitgevers dit toestaan. In dit geval is het geen probleem. Let wel dat sommige uitgevers wél bezwaar kunnen maken tegen de opname van een door hen opgeleverde pdf. U zult dan een nieuwe pdf moeten maken.

Als uw overeenkomst niets over opname in een institutioneel repositorium zegt, is er wellicht nog informatie op de site van de uitgever te vinden. Verschillende uitgevers hebben beleid dat opname in een repositorium toestaat op hun website staan.

Tot slot kunt u de uitgever aanschrijven om toestemming voor opname in het repositorium. De meeste uitgevers staan hier welwillend tegenover. Een actueel overzicht van uitgevers en hun beleid ten opzichte van auteursrecht en archivering via een institutioneel repositorium is terug te vinden bij SHERPA publisher copyright policies & self-archiving.

Ik heb een expliciet verbod om mijn proefschrift openbaar te maken. Moet ik mijn proefschrift ondanks dat dan nog aanleveren?

Ja, wij verzamelen alle proefschriften van de Universiteit Leiden. Dit komt de duurzaamheid van uw werk ten goede en ook de zichtbaarheid. Proefschriften waarop een zogenaamd embargo berust, worden ook op de lange termijn gearchiveerd , maar niet fulltext beschikbaar gesteld. De samenvatting en bibliografische informatie wordt wel beschikbaar gesteld. Meestal kunt u met de betrokken partij overeenkomen dat het proefschrift na verloop van een bepaalde tijd beschikbaar komt. Embargo’s worden via formulier VI geregeld.

Mag ik de PDF uit het repositorium op mijn eigen website zetten?

Ja, u heeft van de bibliotheek hiervoor geen toestemming nodig. Makkelijker is het om, in plaats van de pdf, de url van uw proefschrift op te nemen. Deze url is permanent en blijft dus ongewijzigd.

Webredactie Bibliotheken
Laatst Gewijzigd: 29-04-2010